★ KAWM HMOOB ★ ພາສາມົ້ງ ★ HMONG LANGUAGE ★
Xyaum Kawm
Ntawv Hmoob
ຮຽນອ່ານ ແລະ ຂຽນພາສາມົ້ງ
Practice Reading and Writing Hmong
 
ຮຽນຕົວອັກສອນມົ້ງຈາກພື້ນຖານ ເທື່ອລະຂັ້ນ: ພະຍັນຊະນະ ສະຫຼະ ວັນນະຍຸດ ແລ້ວປະກອບເປັນຄຳ ແລະ ປະໂຫຍກ. ທຸກບົດມີຄຳອ່ານພາສາລາວ ແລະ ອັງກິດ ພ້ອມຮູບປະກອບ ແລະ ແບບຝຶກຫັດ.
Learn Hmong letters step by step: consonants, vowels, tones, then words and sentences. Every lesson has Lao and English explanations, pictures and practice exercises.
1
ພະຍັນຊະນະ 56 ຕົວ
Consonants (56)
2
ສະຫຼະ
Vowels
3
ວັນນະຍຸດ 7 ສຽງ
The 7 tones
4
ຄຳ ແລະ ປະໂຫຍກ
Words & sentences
c d f h k l m n p q r s t v x y z
ເໝາະສຳລັບຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນ • For beginners
                                                           
KAWM NTAWV HMOOB • ຮຽນອ່ານ-ຂຽນພາສາມົ້ງ • Learning to Read and Write Hmong
ບົດທີ 1: ພະຍັນຊະນະມົ້ງທັງໝົດ 56 ຕົວ
Unit 1: All 56 Hmong Consonants (Niam Ntawv Hmoob) – 1, 2, 3 and 4 letters

💡 ໝາຍເຫດ: ການອ່ານພາສາລາວ ແລະ ອັງກິດແມ່ນ ການປະມານສຽງ. ຄວນຝຶກຟັງຈາກເຈົ້າຂອງພາສາມົ້ງປະກອບນຳ.
Note: Lao and English readings are approximations. Please also practise with a native Hmong speaker.

1. ແຜນການຮຽນທັງຫຼັກສູດ
1. Course roadmap

ໝວດ
Unit		 ເນື້ອໃນ
Content		 ສະຖານະ
Status
ບົດທີ່ 1 ພະຍັນຊະນະ 1 ຕົວ (17) → 2 ຕົວ (22) → 3 ຕົວ (14) → 4 ຕົວ (3) = 56
Consonants: 1 → 2 → 3 → 4 letters = 56		 ບົດນີ້ ✔
this unit
ບົດທີ່ 2 ສະຫຼະ 1 ຕົວ (a e i o u w) → ສະຫຼະ 2 ຕົວ (ai au aw ee ia oo ua)
Vowels: single, then double		 ຕໍ່ໄປ
next
ບົດທີ່ 3 ວັນນະຍຸດ (ຕົວອອກສຽງ) 7 ແບບ
The 7 tone marks		 ຕໍ່ໄປ
later
ບົດທີ່ 4 ປະກອບຄຳ ແລະ ປະໂຫຍກ
Building words and sentences		 ຕໍ່ໄປ
later

2. ເປົ້າໝາຍຂອງບົດນີ້
2. Goals of this unit

ຂໍ້
No.		 ເມື່ອຮຽນຈົບ ນັກຮຽນຈະ…
After this unit you can…
1 ຮູ້ຈັກພະຍັນຊະນະມົ້ງທັງ 56 ຕົວ ແລະ ແບ່ງໄດ້ເປັນ 4 ໝວດ
Know all 56 consonants and sort them into 4 groups
2 ອ່ານຊື່ ແລະ ອອກສຽງແຕ່ລະຕົວໄດ້
Say the name and sound of each one
3 ເຂົ້າໃຈວິທີປະສົມຕົວອັກສອນ ເຊັ່ນ c + h = ch
Understand how letters combine, e.g. c + h = ch
4 ເຊື່ອມແຕ່ລະພະຍັນຊະນະກັບຮູບ ແລະ ຄຳຕົວຢ່າງ
Link each consonant to a picture and an example word

3. ພາບລວມ: ພະຍັນຊະນະມົ້ງ ມີທັງໝົດ 56 ຕົວ
3. Overview: the 56 Hmong consonants

ພະຍັນຊະນະມົ້ງແບ່ງຕາມ ຈຳນວນຕົວອັກສອນ ທີ່ມາຮ່ວມກັນເປັນ 1 ສຽງ. ຄຳມົ້ງທຸກຄຳເລີ່ມດ້ວຍພະຍັນຊະນະ.
Hmong consonants are grouped by how many letters make one sound. Every Hmong syllable begins with a consonant.

ກຸ່ມ
Group		 ຊື່ມົ້ງ
Hmong name		 ຈຳນວນ
Count		 ຕົວຢ່າງ
Examples
ກຸ່ມ A
1 letter		 Niam Ntawv Tab 17 c, d, f, k
ກຸ່ມ B
2 letters		 Niam Ntawv Txooj 2 tug 22 ch, dh, hm, ny
ກຸ່ມ C
3 letters		 Niam Ntawv Txooj 3 tug 14 mlh, nch, ntx
ກຸ່ມ D
4 letters		 Niam Ntawv Txooj 4 tug 3 nplh, ntsh, ntxh

ລວມທັງໝົດ All : 17 + 22 + 14 + 3 = 56

📘 ຊື່ອ່ານ (Suab nyeem): ທຸກຕົວມີຊື່ອ່ານ = ພະຍັນຊະນະ + os ເຊັ່ນ cos, chos, nchos, nplhos. ສະຫຼະ o ອ່ານຄ້າຍ “ອໍ” ແລະ s ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍສຽງ (ຮຽນໃນບົດທີ່ 3).
Reading name = consonant + os, e.g. cos, chos, nchos, nplhos. The vowel o sounds like “aw” in “law”; s is a tone mark (Unit 3).

ກຸ່ມ A: ພະຍັນຊະນະຕົວດ່ຽວ ມີ 17 ຕົວ
Group A: 17 single consonants (Niam Ntawv Tab)

A1. ຕາຕະລາງຕົວອັກສອນ / Letter table

ລ/ດ
No.		 ໃຫຍ່
Capital		 ນ້ອຍ
Small		 ຊື່ອ່ານ
Name		 ອ່ານຊື່ແບບລາວ
Lao name		 ສຽງ (ລາວ)
Lao sound		 English
1 C c cos ຈໍ ຈ (ນຸ້ມ ບໍ່ມີລົມ) soft “ch”, no puff
2 D d dos ດໍ ດ (ມີ ຍ ແຝງ) “dy”
3 F f fos ຟໍ ຟ “f”
4 H h hos ຮໍ ຮ / ຫ “h”
5 K k kos ກໍ ກ “k”
6 L l los ລໍ ລ “l”
7 M m mos ມໍ ມ “m”
8 N n nos ນໍ ນ “n”
9 P p pos ປໍ ປ (ບໍ່ມີລົມ) “p”, no puff
10 Q q qos ກໍ (ເລິກ) ກ ເລິກໃນຄໍ deep “k”
11 R r ros ຕຣໍ ຕ ມ້ວນລີ້ນ curled “tr”
12 S s sos ຊໍ (ມ້ວນ) ຊ ມ້ວນລີ້ນ “sh”
13 T t tos ຕໍ ຕ (ບໍ່ມີລົມ) “t”, no puff
14 V v vos ວໍ ວ “v”
15 X x xos ສໍ ສ “s”
16 Y y yos ຢໍ ຢ “y”
17 Z z zos ຊໍ (ມີສຽງ) ຊ ມີສຽງ ມ້ວນລີ້ນ voiced “zh”

A2. ຮູບປະກອບ / Picture cards

ເບິ່ງ ຕົວທຳອິດ (ສີແດງ) ກ່ອນ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອຈະຮຽນໃນບົດທີ່ 2 ແລະ 3.
Focus on the first letter (red). The rest comes in Units 2 and 3.

ຕົວ
Letter		 ຮູບ
Picture		 ຄຳມົ້ງ
Hmong word		 ອ່ານລາວ (ປະມານ)
Lao approx / En		 ຄວາມໝາຍ
Meaning
C c   cuam ຈົ໊ວ/juar ທະນີ (ກະລຸນາກວດ)
bow / crossbow (please confirm)
D d 🐶 dev ເດ່ / De ໝາ
dog
F f   fwj ຟຶ່/Fue ແກ້ວ (ແກ້ວໃສ່ນ້ຳ ຫຼື ເບຍ)
glass (for water or beer)
H h haus ເຮົາ/Haow ດື່ມ
to drink
K k 🙋 kuv ກູ໋/Kou ຂ້ອຍ
I / me
L l 🐒 liab ເລ້ຍ/Lia ລິງ
monkey
M m 🐱 miv ມີ໋/Mee ແມວ
cat
N n 🐦 noog ນອ໊ງ/Nong ນົກ
bird
P p 🌸 paj ປ່າ/Pa ດອກໄມ້
flower
Q q 🐔 qaib ໄກ້/Kay ໄກ່
chicken
R r 🔪 riam ຕຣ໋ຽມ/Tria ມີດ
knife
S s ❤️ siab ເຊ້ຍ/Shia ໃຈ / ຈິດໃຈ
heart / mind
T t 👦 tub ຕຸ/Tou ລູກຊາຍ / ເດັກຊາຍ
son / boy
V v   vaj ວ່າ/Va ສວນ
garden
X x   xauv ເສົ໊າ/Xaow ເຄື່ອງປະດັບມົ້ງທີ່ໃສ່ບົນຄໍຂອງຍິງມົ້ງ
Hmong silver neck ring worn by Hmong women
Y y 🐑 yaj ຢ່າ/Ya ແກະ
sheep
Z z 🥬 zaub ເຊົ້າ/Zoaw ຜັກ
vegetable

A3. ເຄັດລັບຕົວທີ່ຍາກ: c d q r s z / Tips for tricky letters

ຕົວ
Letter		 ວິທີອອກສຽງ (ລາວ)
Lao		 English
c
🍃		 ອ່ານຄື “ຈ” ແບບນຸ້ມ ບໍ່ມີລົມພຸ່ງ. ບໍ່ແມ່ນ ກ. A soft “ch” like Lao ຈ with no puff of air. Not “k”.
d
👅		 ອ່ານຄື “ດ” ແຕ່ລີ້ນແຕະເພດານປາກ ຄ້າຍ “ດຍ”. Like “d” with the tongue on the palate, close to “dy”.
q
🗣️		 ອ່ານຄື “ກ” ແຕ່ ເລິກເຂົ້າໄປໃນຄໍ (ຫຼັງລີ້ນ). A “k” made farther back in the throat.
r
🌀		 ອ່ານຄື “ຕ” ແຕ່ ມ້ວນປາຍລີ້ນຂຶ້ນ. ບໍ່ແມ່ນ r ອັງກິດ. A “t” with the tongue tip curled back. NOT English “r”.
s
🤫		 ອ່ານຄື “ຊ” ແຕ່ ມ້ວນລີ້ນ ຄ້າຍ “sh” ໃນ she. Like “sh” in “she”, tongue curled back.
z
🐝		 ຄືກັບ s ແຕ່ ມີສຽງສັ່ນໃນຄໍ ຄ້າຍ “j” ຝຣັ່ງ (je). Like s but voiced: “zh” as in French “je”.
ກຸ່ມ
Group		 ຄວາມແຕກຕ່າງ
Difference
k – q – c k = ກ • q = ກ ເລິກໃນຄໍ • c = ຈ
k = normal k • q = deep k • c = soft ch
x – s – z x = ສ • s = ຊ ມ້ວນລີ້ນ • z = ຊ ມ້ວນລີ້ນ ມີສຽງ
x = plain s • s = “sh” • z = voiced “zh”
t – r t = ຕ • r = ຕ ມ້ວນລີ້ນ
t = plain t • r = curled “tr”

ກຸ່ມ B: ພະຍັນຊະນະ 2 ຕົວ 22 ຕົວ
Group B: 22 two-letter consonants (Niam Ntawv Txooj 2 tug)

ພະຍັນຊະນະ 2 ຕົວ ແມ່ນເອົາ ຕົວດ່ຽວ 2 ຕົວ ມາຕໍ່ກັນ ເປັນ 1 ສຽງ ບໍ່ແມ່ນອ່ານແຍກ 2 ສຽງ. ຊື່ອ່ານກໍເປັນ: ຕົວທຳອິດ + ຕົວທີສອງ + os.
A two-letter consonant joins two single letters into one sound (not two separate sounds). Its name = both letters + os.

➕ ຕົວຢ່າງການປະສົມ: C + H = CH → cos + hos = chos  |  D + H = DH → dos + hos = dhos  |  H + L = HL → hos + los = hlos  |  N + Y = NY → nos + yos = nyos
Examples: c + h = ch (chos), d + h = dh (dhos), h + l = hl (hlos), n + y = ny (nyos).

B1. ຕາຕະລາງຕົວອັກສອນ / Letter table

ລ/ດ
No.		 ໃຫຍ່
Capital		 ນ້ອຍ
Small		 ຊື່ອ່ານ
Name		 ສຽງ (ລາວ)
Lao sound		 English sound
1 CH ch chos ຈ ມີລົມພຸ່ງ (ຈ+ຮ) “ch” with puff (church)
2 DH dh dhos ດ ມີລົມ (ດ+ຮ) ≈ ທ “d” + breath (dh)
3 HL hl hlos ຫຼ (ລ ບໍ່ມີສຽງ) voiceless “l” (Welsh ll)
4 HM hm hmos ຫມ (ມ ບໍ່ມີສຽງ) voiceless “m” (breathy hm)
5 HN hn hnos ໜ (ນ ບໍ່ມີສຽງ) voiceless “n”
6 KH kh khos ຂ / ຄ “k” with puff (kite)
7 ML ml mlos ມລ (ອອກພ້ອມກັນ) “ml” blended
8 NC nc ncos ນຈ “n” + soft “ch”
9 NK nk nkos ງກ “ngk” (finger)
10 NP np npos ມບ “mb” (member)
11 NQ nq nqos ງ + ກ ເລິກ “ng” + deep “k”
12 NR nr nros ນ + ຕ ມ້ວນລີ້ນ “n” + curled “tr”
13 NT nt ntos ນຕ “nt” (hunter)
14 NY ny nyos ຍ “ny” (canyon)
15 PH ph phos ພ / ຜ “p” with puff (pie)
16 PL pl plos ປລ “pl” (play)
17 RH rh rhos ຖ ມ້ວນລີ້ນ curled “t” with puff
18 TH th thos ຖ / ທ “t” with puff (tie)
19 QH qh qhos ຂ ເລິກໃນຄໍ deep “k” with puff
20 TS ts tsos ຕຊ ມ້ວນລີ້ນ “ts” curled
21 TX tx txos ຕສ / ຊ “ts” (cats)
22 XY xy xyos ສຍ (ຊ ອ່ອນ) soft “sy” / “sh”

B2. ຮູບປະກອບ / Picture cards

ຕົວ
Letter		 ຮູບ
Picture		 ຄຳມົ້ງ
Hmong word		 ອ່ານລາວ (ປະມານ)
Lao approx/En.		 ຄວາມໝາຍ
Meaning
CH ch   choj ຊໍ/cho ຂົວ
DH dh 🤸 dhia ເທຍ/dhia ໂດດ
to jump
HL hl   hlub ຫຼຸ/hlu ຮັກ
to love
HM hm 🌙 hmo ຫມໍ/hmo ກາງຄືນ
night
HN hn ☀️ hnub ຫນຸ/hnu ຕາເວັນ / ມື້
sun / day
KH kh 🏃 khiav ຂຽວ/khia ແລ່ນ
to run
ML ml 👂 mloog ມລອງ/mlong ຟັງ
to listen
NC nc   ncuav ນຈົວ/zhua ເຂົ້າຕົ້ມ
NK nk 🎶 nkauj ງເກົາ/nkaaw ເພງ (ຍັງໝາຍເຖິງ ຍິງສາວ)
song (also “young woman”)
NP np 🐷 npua ມບົວ/npua ໝູ
pig
NQ nq 🥩 nqaij ງໄກ/qay ຊີ້ນ
meat
NR nr   nrog ນຕຣອກ/drog ຢອດ
NT nt 🌌 ntuj ນຕູ/ntou ທ້ອງຟ້າ
sky
NY ny 🐄 nyuj ຍູ/nyou ງົວ / ງົວຕົວຜູ້
cow
PH ph 📖 phau ເພົາ/phaaw ປຶ້ມ (ກະລຸນາກວດ)
book (please confirm)
PL pl 4️⃣ plaub ປລາວ/plaaw ເລກ 4 (ກະລຸນາກວດ)
four (please confirm)
RH rh   rhaub ຖຣາວ/trhaaw ຕົ້ມຄຶນ
TH th 🪣 thoob ທອງ/thong ຖັງນ້ຳ
bucket
QH qh 🧑‍🤝‍🧑 qhua ຄົວ (ເລິກ)/qhua ແຂກ
guest
TS ts 🐅 tsov ຕຊໍ/cho ເສືອ
tiger
TX tx 👨 txiv ຕສີ/txee ພໍ່ (ຍັງໝາຍເຖິງ ໝາກໄມ້)
father (also “fruit”)
XY xy   xyoo ສຍົວ/syong ປີ
year

🧠 ຈື່ໄວ້: ຕົວ h ທີ່ຢູ່ຫຼັງ (ph, th, kh, ch, rh, qh) ແລະ ຕົວ h ທີ່ຢູ່ໜ້າ (hl, hm, hn) ມີໜ້າທີ່ຕ່າງກັນ: h ຫຼັງ = ມີລົມພຸ່ງ, h ໜ້າ = ສຽງບໍ່ສັ່ນໃນຄໍ (ກະຊິບ). ຕົວ n ທີ່ຢູ່ໜ້າ (nc, nk, np, nq, nr, nt) = ອອກ ສຽງດັງ (ນາສິກ) ນຳໜ້າ.
Remember: a final h (ph, th, kh, ch, rh, qh) = aspirated (a puff of air). An initial h (hl, hm, hn) = the sound is voiceless (whispered). An initial n (nc, nk, np, nq, nr, nt) = a nasal sound comes first.

ກຸ່ມ C: ພະຍັນຊະນະ 3 ຕົວ 14 ຕົວ
Group C: 14 three-letter consonants (Niam Ntawv Txooj 3 tug)

ເອົາຕົວດ່ຽວ 3 ຕົວ ມາຕໍ່ກັນເປັນ 1 ສຽງ. ໃຊ້ຫຼັກຄືກຸ່ມ B: n ໜ້າ = ສຽງດັງນຳໜ້າ, h ຫຼັງ = ມີລົມພຸ່ງ.
Three single letters join to make one sound. Same logic as Group B: initial n = nasal first, final h = puff of air.

➕ ຕົວຢ່າງ: M + L + H = mlh → mos + los + hos = mlhos  |  N + C + H = nch → nos + cos + hos = nchos  |  T + S + H = tsh → tos + sos + hos = tshos
Examples: m + l + h = mlh (mlhos), n + c + h = nch (nchos), t + s + h = tsh (tshos).

C1. ຕາຕະລາງຕົວອັກສອນ / Letter table

ລ/ດ
No.		 ໃຫຍ່
Capital		 ນ້ອຍ
Small		 ຊື່ອ່ານ
Name		 ສຽງ (ລາວ)
Lao sound		 English sound
1 MLH mlh mlhos ຫມລ (ມລ ບໍ່ມີສຽງ) voiceless “ml”
2 NCH nch nchos ນ + ຈ ມີລົມ “n” + “ch” with puff
3 NKH nkh nkhos ງ + ຂ “ng” + “kh”
4 NPH nph nphos ມ + ພ “m” + “ph”
5 NPL npl nplos ມ + ປລ “m” + “pl”
6 NQH nqh nqhos ງ + ຂ ເລິກ “ng” + deep “kh”
7 NRH nrh nrhos ນ + ຖ ມ້ວນລີ້ນ “n” + curled “th”
8 NTH nth nthos ນ + ຖ “n” + “th”
9 NTS nts ntsos ນ + ຕຊ ມ້ວນລີ້ນ “n” + curled “ts”
10 NTX ntx ntxos ນ + ຕສ “n” + “ts”
11 PLH plh plhos ພລ (ປລ ມີລົມ) “pl” with puff
12 TSH tsh tshos ຕຊ ມີລົມ (ຊະ) “ts” with puff
13 TXH txh txhos ຕສ ມີລົມ “ts” with puff (cats + h)
14 NYH nyh nyhos ຫຍ (ຍ ບໍ່ມີສຽງ) voiceless “ny”

C2. ຮູບປະກອບ / Picture cards

ຕົວ
Letter		 ຮູບ
Picture		 ຄຳມົ້ງ
Hmong word		 ອ່ານລາວ (ປະມານ)
Lao approx.		 ຄວາມໝາຍ
Meaning
MLH mlh   mlhos ບໍມີຕົວແທນຕາຍຕົວ ໃຊ້ ມຣໍ ດິນຫລຸບ ຫລື ຜິວໜັງຫລຸບ
NCH nch   Nchuav ບໍມີຕົວແທນຕາຍຕົວ ໃຊ້ ສຈົວ ຖອກນ້ຳ
NKH nkh   Nkhib ບໍມີຕົວແທນຕາຍຕົວ ໃຊ້ ກຄິ້ ຫວ່າງຂາ ຫລື ງ່າໄມ້
NPH nph   nphas ມພາ ແຕະ ຫລື ຫົວໜ່ວຍນັບ
NPL npl 🍃 nplooj ມປລ່ອງ ໃບໄມ້
leaf
NQH nqh 🥵 nqhis ກຄິ ຫິວນ້ຳ
thirsty
NRH nrh 🔍 nrhiav ນຖຣຽວ ຊອກຫາ
to look for / search
NTH nth   Nthuav ນທົ໋ວ ເປີດສາດ ຫລື ເປີດໜ້າເຈ້ຍ
NTS nts 🐟 ntses ຈເຊ ປາ
fish
NTX ntx   ntxawm ເຈີ໋ ລູກສາວຫລ້າ
PLH plh   Plhu ພຣູ ແກ້ມໜ້າຂອງຄົນ
TSH tsh   tsheb ເຊ້ ລົດ / ພາຫະນະ
car / vehicle
TXH txh   txhuv ສູ ເຂົ້າສານ
rice (husked)
NYH nyh   Nyha ຍາ  

ພາສາລາວແລະພາສາອັງກິດເປັນພຽງສຽງຄ້າຍຄືເທົ່ານັ້ນ ບໍສາມາດໃຫ້ອອກເປັນສຽງແທ້ຂອງພາສາມົ້ງໄດ້ຕົງໆ ແຕ່ກໍ່ພໍເຂົ້າໃຈໄດ້

ກຸ່ມ D: ພະຍັນຊະນະ 4 ຕົວ 3 ຕົວ
Group D: 3 four-letter consonants (Niam Ntawv Txooj 4 tug)

ກຸ່ມນີ້ມີ ພຽງ 3 ຕົວ ແລະ ເປັນກຸ່ມທີ່ຍາວທີ່ສຸດ: 4 ຕົວອັກສອນ = 1 ສຽງ. ອ່ານຄື n + ກຸ່ມ C (tsh, txh, plh).
Only 3 letters and the longest group: 4 letters = 1 sound. Read as n + the Group C sound (tsh, txh, plh).

➕ N + P + L + H = nplh → nos + pos + los + hos = nplhos
N + T + S + H = ntsh → nos + tos + sos + hos = ntshos
N + T + X + H = ntxh → nos + tos + xos + hos = ntxhos
n+p+l+h = nplh (nplhos) • n+t+s+h = ntsh (ntshos) • n+t+x+h = ntxh (ntxhos)

ລ/ດ
No.		 ຕົວ
Letter		 ຊື່ອ່ານ
Name		 ສຽງ (ລາວ)
Lao		 English ຮູບ
Picture		 ຄຳມົ້ງ
Word		 ອ່ານລາວ
Lao approx.		 ຄວາມໝາຍ
Meaning
1 NPLH nplhos ມ + ພລ “m” + “pl” with puff 💍 nplhaib ມພລາຍ ແຫວນ
ring
2 NTSH ntshos ນ + ຕຊ ມີລົມ “n” + “tsh” 🩸 ntshav ນເຊົາ ເລືອດ
blood
3 NTXH ntxhos ນ + ຕສ ມີລົມ “n” + “txh” 🐘 ntxhw ນຕສຶ ຊ້າງ
elephant

4. ຕາຕະລາງສະຫຼຸບພະຍັນຊະນະທັງ 56 ຕົວ
4. Summary chart of all 56 consonants

ກຸ່ມ
Group		 ພະຍັນຊະນະ
Consonants
A (17) c d f h k l m n p q r s t v x y z
B (22) ch dh hl hm hn kh ml nc nk np nq nr nt ny ph pl rh th qh ts tx xy
C (14) mlh nch nkh nph npl nqh nrh nth nts ntx plh tsh txh nyh
D (3) nplh ntsh ntxh

5. ແບບຝຶກຫັດ
5. Practice

ຝຶກຫັດ 1 / Exercise 1: ອ່ານຊື່ຕາມກຸ່ມ 3 ຮອບ / Read the names of each group 3 times

A: cos dos fos hos kos los mos nos pos qos ros sos tos vos xos yos zos
B: chos dhos hlos hmos hnos khos mlos ncos nkos npos nqos nros ntos nyos phos plos rhos thos qhos tsos txos xyos
C: mlhos nchos nkhos nphos nplos nqhos nrhos nthos ntsos ntxos plhos tshos txhos nyhos
D: nplhos ntshos ntxhos

ຝຶກຫັດ 2 / Exercise 2: ປະສົມຕົວອັກສອນ / Combine the letters

ຂໍ້
No.		 ໂຈດ
Question
1 c + h = ______
2 n + y = ______
3 h + m = ______
4 t + x = ______
5 n + t + s = ______
6 n + p + l + h = ______

ຝຶກຫັດ 3 / Exercise 3: ເບິ່ງຮູບ ເດົາພະຍັນຊະນະທຳອິດ / Picture → first consonant

ຂໍ້
No.		 ຮູບ
Picture		 ຄຳ
Meaning		 ພະຍັນຊະນະທຳອິດ ?
First consonant ?
1 🐒 ລິງ / monkey ______
2 🔪 ມີດ / knife ______
3 🐷 ໝູ / pig ______
4 🐄 ງົວ / cow ______
5 🐘 ຊ້າງ / elephant ______
6 🩸 ເລືອດ / blood ______
7 🚗 ລົດ / car ______
8 🍚 ເຂົ້າສານ / rice ______

ຝຶກຫັດ 4 / Exercise 4: ຈັດກຸ່ມ / Sort into groups A, B, C or D

ch   k   ntsh   npl   z   hm   ntxh   tsh   xy   q

ຝຶກຫັດ 5 / Exercise 5: ຄຳຖາມສັ້ນ / Short questions

  1. ພະຍັນຊະນະມົ້ງມີທັງໝົດຈັກຕົວ? How many consonants in total?
  2. ກຸ່ມໃດມີ 22 ຕົວ? Which group has 22?
  3. ຕົວ h ຢູ່ຫຼັງ (ph, th) ໝາຍເຖິງຫຍັງ? What does a final h mean?
  4. ຕົວ n ຢູ່ໜ້າ (np, nt) ໝາຍເຖິງຫຍັງ? What does an initial n mean?
  5. ຕົວໃດອອກສຽງເລິກໃນຄໍ? Which letter is deep in the throat?

✅ ເຉລີຍ / Answer key

2: (1) ch   (2) ny   (3) hm   (4) tx   (5) nts   (6) nplh
3: 🐒 l   🔪 r   🐷 np   🐄 ny   🐘 ntxh   🩸 ntsh   🚗 tsh   🍚 txh
4: ch = B, k = A, ntsh = D, npl = C, z = A, hm = B, ntxh = D, tsh = C, xy = B, q = A
5: (1) 56   (2) ກຸ່ມ B / Group B   (3) ມີລົມພຸ່ງ / aspirated (puff of air)   (4) ມີສຽງດັງ (ນາສິກ) ນຳໜ້າ / nasal sound first   (5) q

6. ສະຫຼຸບໝວດທີ 1
6. Summary of Unit 1

✔ ພະຍັນຊະນະມົ້ງມີ 56 ຕົວ: 17 + 22 + 14 + 3.
56 consonants: 17 + 22 + 14 + 3.✔ ຕົວທີ່ຕ້ອງລະວັງ: c d q r s z.
Watch out for c d q r s z.✔ h ຫຼັງ = ມີລົມພຸ່ງ • h ໜ້າ = ສຽງກະຊິບ • n ໜ້າ = ສຽງດັງນຳໜ້າ.
final h = puff • initial h = whispered • initial n = nasal first.

✔ ຊື່ອ່ານ = ພະຍັນຊະນະ + os.
Name = consonant + os.

➡️ ໝວດຕໍ່ໄປ (ໝວດ 2): ສະຫຼະ 1 ຕົວ a e i o u w ແລະ ສະຫຼະ 2 ຕົວ
Next – Unit 2: the single and double vowels